Khi buổi lễ vừa mãn, mọi người nao nức trở về, mặt trăng tròn và to đang hiện diện trên nền trời cao, tỏa ánh sáng vàng tươi mát xuống cánh đồng. Chú Nguyên Hương bước lên chánh điện để thu dọn mấy chiếc chiếu trải lót nền, quét thềm và tắt các ngọn đèn… Khi vén màn của chiếc kệ cao đặt ngay trước bàn thờ, chú bỗng giật mình, hỏi lớn: “Ai đó? Ai chui vào trong này vậy?”
Một cậu bé trạc mười bốn tuổi lom khom bò ra: “Dạ, con… con!” Chú nhìn kỹ cậu bé từ đầu đến chân, cảm thấy yên tâm vì cậu bé trông hiền và tội nghiệp.
- Sao em lại chui vào đây vậy?
Cậu bé còn vẻ ngơ ngác, rụt rè, giọng ấp úng:
- Dạ, em trốn… bà em!
Nguyên Hương không giấu được nụ cười, ôn tồn bảo: “Bà của mình, sao lại trốn? Bà sinh ra mẹ, nuôi em khôn lớn, thương yêu em hết lòng… em trốn bà thì em sống với ai?”
Cậu bé lắp bắp, giọng rất nhỏ:
- Cho em ở chùa…
Nguyên Hương tưởng mình nghe không rõ, chú hơi cúi xuống, áp tai gần miệng cậu bé: “Em muốn sống ở đâu?”
“Dạ cho em ở chùa!”
Chú vừa cầm tay cậu bé, vừa dắt cậu bé đi: “Em ra đây, anh thưa lại với thầy, anh không giúp em được chuyện ấy… Ở chùa không dễ như em nghĩ đâu!”
Nguyên Hương bước vào phòng thầy Thiện Đạo – Thầy đang đọc sách nơi chiếc ghế dựa đặt gần cửa sổ, ánh trăng sáng trong lọt vào một góc phòng. Thầy dừng đọc, gấp sách, nhìn ra cửa: “Có chuyện gì vậy con?”
Thưa thầy, có một cậu bé chui vào nằm dưới bàn thờ, con thu dọn bất ngờ trông thấy – giọng chú có vẻ linh hoạt.
- Đâu? Thầy Thiện Đạo hỏi – con cho vào gặp thầy…
Chú bước ra cửa, nắm lấy cánh tay cậu bé, dắt vào. Cậu bé có vẻ sợ sệt, nét lo lắng, bàng hoàng còn hằn rõ trên gương mặt thơ ngây.
Thầy đứng dậy, đặt quyển sách lên bàn, kéo ghế ngồi sát bên cậu bé. Tiếng thầy ấm áp, dịu dàng: “Sao? Tại sao con lại vào đây? Cha mẹ ở đâu? Con nói cho thầy nghe đi…”
Cậu bé lí nhí kể cho thầy nghe, giọng nhỏ, yếu ớt đến nỗi thầy phải nghiêng đầu gần vai cậu. Theo lời kể, cậu bé cho biết đã mồ côi cha lẫn mẹ, sống lang thang, tối không biết ngủ đâu, đi ngang qua chùa thấy đông người, chen vào xem, rồi nảy ra ý tìm cách chui vào dưới gầm bàn, nhờ có tấm vải lớn che phủ, không ai có thể nhìn thấy, cho đến khi gặp chú Nguyên Hương…
Thầy Thiện Đạo nở một nụ cười. Thầy kéo cậu bé vào lòng, hỏi nhỏ:
- Con bao nhiêu tuổi rồi? Tên gì?
- Dạ, mười lăm… Tên Gia Tuấn…
- Học lớp mấy?
- Dạ… lớp bảy!
- Trường học của con ở đâu?
- Trường Trung học Đống Đa…
Thầy Thiện Đạo reo lên: “A, trường con ở xã Bình Tường phải không?”
- Dạ…
Chú Nguyên Hương đã đi tắt các bóng đèn, đóng cửa ngõ phía trước, trở lại phòng thầy cùng với Nguyên Hạnh. Đứng ở ngoài, chú nghe rõ lời cậu bé kể, lòng cảm thấy dạt dào niềm thương cảm đối với cậu bé bất hạnh. Nỗi buồn đau lớn nhất cho một đời người, có lẽ là ngày cha mẹ vĩnh viễn ra đi… Bất chợt, chú lại ao ước mong sao thầy cho phép cậu bé ở lại chùa, cùng đi tu, cùng đi học… Như vậy, chú và cả Nguyên Hạnh nữa sẽ được gần gũi cậu bé, như anh em một nhà…
Nguyên Hương bước vào, vòng tay trước mặt thầy: “Thưa thầy, Gia Tuấn muốn được ở lại chùa, muốn đi tu, lúc nãy đã nói với con vậy…”
- Có đúng vậy không, Tuấn? Tiếng thầy nhẹ nhàng, thoáng chút ngạc nhiên.
- Dạ thưa đúng! Cậu bé ngước lên nhìn chú Nguyên Hương như thầm biết ơn.
- Con muốn sống ở chùa là tốt. Muốn làm theo lời Phật dạy là tốt, nhưng thầy dừng lại một phút… con có còn anh chị em, cô chú bác gì không?
- Dạ, không…
- Không còn một ai thân thiết nữa sao? Giọng thầy vẫn dịu ngọt, gần gũi.
Cậu bé không trả lời thầy Thiện Đạo mà cúi đầu nhìn xuống bộ chân trần với chiếc quần cụt vừa mới tắm thay lúc xế chiều…
Thầy nhìn Gia Tuấn, mỉm cười. Thầy bảo Nguyên Hương đưa Gia Tuấn về phòng, lo chỗ ngủ cho Gia Tuấn.
Như chợt nhớ, thầy hỏi:
- Con đã ăn uống gì chưa?
- Dạ , chưa… Gia Tuấn nhỏ nhẹ đáp.
- À, Nguyên Hạnh hâm thức ăn, dọn cơm cho em nhé!
Khi cả ba vừa chắp tay chào thầy, định quay bước, thầy Thiện Đạo vỗ vào vai Gia Tuấn, xoa đầu cậu bé - vẫn giọng ôn tồn:
- Còn chuyện ở chùa hay ở nhà, ngày mai thầy sẽ nói tiếp, bây giờ con đi ăn cơm rồi ngủ cho ngon nhé!
Sau thời kinh buổi sáng sớm, Nguyên Hương vâng lời thầy dặn, vội vã dắt xe ra ngõ, trong lúc Nguyên Hạnh đang tưới cây, và Gia Tuấn quét sân. Theo lời thầy, chú phải tìm cho ra nhà Gia Tuấn, gặp cha mẹ cậu ấy, và mời họ đến chùa gặp thầy “để có chút việc cần”. Chú vừa đạp xe, vừa nghĩ: “Gia Tuấn bảo đã mồ côi cha mẹ rồi, không còn ai thân thích, sống lang thang không nơi ngủ trọ, làm sao phải tìm gặp cha mẹ cậu ấy?” Lúc nhìn thấy Nguyên Hương có vẻ ngơ ngác, ngạc nhiên, thầy đã vỗ vào đầu chú, cười: “Con cứ làm y như lời thầy dặn… Lúc trở về, đưa vào phòng riêng…”
Nguyên Hạnh vào phòng Gia Tuấn, vừa cười vừa lay gọi Tuấn dậy: “Dậy đi, dậy đi, chiều tối rồi, ngủ nhiều em không sợ mục mắt sao?”.
Gia Tuấn cựa mình, bỗng ngồi bật dậy, hai tay dụi dụi vào mắt. Vẻ mặt nó còn phảng phất nét buồn lo lẫn bàng hoàng. Nguyên Hạnh vẫn ngồi bên cạnh, giọng vui vẻ: “Em ra rửa mặt cho tỉnh rồi lên phòng gặp thầy…”
Nghe